FOTOGRAMETRİ BİLİM DALI

Fotogrametri, görüntülerin ölçme ve yorumlanması sonucu fiziksel cisimler ve bunların çevresine ilişkin bilgileri oluşturan ve bu bilgilerin analizini yapan bir bilim dalıdır. Fotogrametri yöntemi ile ölçülmek istenen nesnelerin ve yakın çevresinin fotoğrafı çekilir. Fotoğraf ya da sayısal olarak kaydedilen görüntü üzerindeki konumlar ölçülür. Gerekli hesaplamalar, işlem adımları sonrasında istenilen bilgiler sağlanabilir, ya da özel aletler, bilgisayar ve ek donanımlar kullanılarak bu fotografik görüntüler ile harita ve planlar çizilebilir.

Uygulama alanları;

• Jeoloji: Jeolojik sınırların belirlenmesinde, genel jeolojik haritaların yapımında, stratigrafik çalışmalarda, su kaynaklarının araştırılmasında, jeomorfolojik incelemelerde, mühendislik jeolojisi araştırmalarında, sel, deprem gibi doğal afetlerin analizinde, jeoloji bilgi sistemlerinin kurulmasında kullanılmaktadır.

• Ormancılık: Orman amenajman çalışmalarında, orman sınırı ve orman kadastro haritalarının yapımında kullanılmaktadır. Tarım: Toprak ve bitki örtüsü etütlerinde, toprak haritalarının yapımında, toprak korumasında, tarım istatistiklerinde, tarım ve toprak reformunda, bitki hastalıkları ve zararların tespitinde kullanılmaktadır.

• Kent Planlaması: Kentle ilgili sayım ve istatistiklerin hazırlanmasında, kent planları çalışmalarında, yeşil alan düzenlenmesinde ve yönetiminde, çevre kirliliği ile ilgili çalışmalarda fotogrametri kullanılır.

• Etüd-Proje: Yol, geçki çalışmalarında, baraj yerlerinin saptanmasında, çok sayıda seçenek üzerinde çalışılabildiği için isabetli seçimler yapılabilmekte ve optimum kararlar verilebilmektedir.

• Arkeoloji: Tarihi sit alanları ve arkeolojik öneme sahip alanlarda fotogrametri özellikle 3 boyutlu modellerin çıkarılmasında kullanılmaktadır.

• Mimarlık: Tarihi değeri olan eski yapıların belgelenmesinde, onarılmasında, bir yerden bir yere taşınmasında, bu yapılar ile ilgili yapılacak araştırmalar için öncelikle bunların konumlarının doğru olarak saptanmasında fotogrametrik teknikler uygulanır.

• Uçak ve Gemi Yapımı Endüstrisinde: Uçak modellerinin, rüzgâr tünellerinde performansları incelenirken fotoğraf çekilerek ve bu fotoğraflar üzerinde ölçüler yapılarak uçağın hava akımına karşı olan davranışları saptanır. Benzer biçimde havuzlarda yüzdürülen model gemilerin çeşitli su hareketlerine, dalgalara karşı olan durumları fotogrametrik yöntemle belirlenir.

• Uzay araştırmalarında, astronomide, askerlikte, kriminolojide, metalürjide, atom fiziğinde ve tıpta fotogrametriden geniş ölçüde yararlanılmaktadır. Bunların dışında fotogrametri, askeri amaçlı yer gözlemleri, topografik harita üretimi, sayısal yükseklik modeli oluşturma, yakın çekim/resim fotogrametrisi kapsamında yola ve yola yakın objelerim mobil haritalama sistemleri ile haritalanması şeklinde uygulamalarda da kullanılmaktadır.

• Fotogrametrinin esas kullanım alanı, topografik harita üretimidir. Bu haritalar çizgisel (grafik) veya raster (ortofoto) formda olabilmektedir. Sayısal Yükseklik Modeli (SYM) üretiminde de fotogrametrik yöntemler kullanılmaktadır.

• Fotogrametri mülkiyet amaçlı kadastro çalışmaları için, sınır noktalarının belirlenmesinde de kullanılmaktadır. Bir başka kullanım alanı, yakın saha fotogrametrisidir. Fotogrametrinin bu uygulama alanında, obje uzaklığı ile resim platformu arasındaki mesafe 1 m ile 100 m arasında 21 değişmektedir. Mimarlık, arkeoloji, binaların veya mühendislik yapılarının hassas ölçümü, deformasyon ölçmeleri, kinematik ölçmeler ve birçok uygulama yakın saha fotogrametrisinin uygulama kapsamındadır.